TOPRAK KORTLARDA NASIL OYNAMALI?

   Eğer toprak kort üzerinde hiç oynamadıysanız,bu kortların bulunduğu bir yerde tatil yapma borcunuz var demektir ya da eğer bir parça gözüpek iseniz,bu harikulade zemin üzerinde oynanan bir turnuvaya da kaydınızı yaptırabilirsiniz. Bu ülkede yeteri kadar toprak kort vardır ve eğer ararsanız,mutlaka siz de bulacaksınız.
   Bununla birlikte,toprak kort üzerinde oynamak,diğer herhangi bir zemin üzerinde oynamaktan oldukça farklıdır. Sadece Pete Sampras,Greg Rusedski ya da Stefan Edberg'e bir sorun! İşte bu ay yazımı toprak kort üzerindeki oyun konusuna ayıracağım.
   Öncelikle,iki farklı tür toprak kort olduğu anlaşılmalıdır...kırmızı ve yeşil. Kırmızı toprak,ezilmiş kiremit (tuğla) tozunun doğal bir taban üzerine serilmesinden oluşur ve tamamen kırmızı renktedir çünkü Birleşik Devletler'deki kiremitler (tuğlalar) kırmızıdır. Buna karşın, Avrupa'da ve Güney Amerika'nın çoğunda 'kırmızı' toprak kortlar gerçekte biraz 'portakal rengini' andırır. Bunun nedeni, bu kortları yapmakta kullanılan kiremitlerin (tuğlaların) Birleşik Devletler'dekinden farklı renkte olmasıdır. Ama yine de bu renk farklılığına karşın, kırmızı ve portakal rengi kortlarda aynı şekilde oynanır, karakteristikleri benzerdir.
   Yeşil toprak ki, gerçekte Har-Tru (bu kortların yüzeyinde kullanılan malzemenin ticari ismi) olarak adlandırılır. Har-Tru kortlar genellikle doğal bir taban üzerinde inşa edilirler. Zaman zaman , bu yeşil kortlar yer altı sulama sistemleriyle otomatik olarak sulanırlar.
   Bütün toprak kortlar, tuzlu ve kumlu hale gelmelerinin önlenebilmesi için sürekli ve düzenli olarak sulanmaya gereksinim duyarlar. (Bu sebepten dünyanın kurak bölgelerinde bu tür kortları çokça göremezsiniz) Bu kortların nemlerini muhafaza etmeleri için, kortun üzerine periyodik olarak kalsiyum serpilir. Toprak kort tek başına, raket tellerinin ömrü üzerinde zorlayıcı ve yıpratıcı bir etkide bulunur. Buna ilaveten kort yüzeyine serpilen kalsiyum,tenis raketlerinin tellerinin ömrünü daha da kısaltır.eğer doğal barsak kordaj tercih ediyorsanız, toprak kort, bunun için harcadığınız parayı daha arttıracaktır. Bu sebepten ötürü, toprak ve kalsiyumun etkilerine daha iyi dayanacağından ötürü, ben sentetik barsak kordaj kullanmanızı öneririm.
   Kırmızı (ve turuncu) toprak kortlar, çok yavaş oynanırlar. Kırmızı toprak kort üzerinde sayı alıcı vuruş yapmak (winners) çok daha zordur. Toprak, rakibinizin gelen topa pozisyon olarak daha iyi bir vuruş yapabileceği şekilde topun hızını yavaşlatır. Buna ilaveten toprak kortlar, topu sert (zeminli) kortlardan daha fazla sıçratırlar. Bu yüzdendir ki, bir çok Güney Amerika'lı ve Avrupa'lı tenisçi (ki buralarda toprak kortların sayısı sert kortların sayısını geçer) Westhern forhand tutuşu tercih ederler. Westhern Forhand tutuşu (grip), yükseğe sıçramış toplara vurmak için bulunmuştur. Herhangi bir spin vuruşu, toprak kort tarafından daha da abartılır. Topspin daha da yükseğe sıçrar, kick-serve'lar dışarı kadar sıçrar ve acımasızca tüm keme vuruşları çoğu zaman alçak düşer ve zaman zaman da hemen ölür. Düz vuruşlar kırmızı toprak kort üzerinde göreceli olarak faydasızdır. 'Spin Uzmanı'nın toprak kort üzertinde büyük avantajı vardır.
   Yeşil toprak kortlar, kırmızı toprak kortlara benzemektedir. Bununla birlikte, toplar bu kadar çok zıplamazlar, yüzey biraz daha hızlıdır (sayı alıcı vuruşlar-winners-daha mümkündür) ve zaman zaman zaman kesik vuruşlarda top bir parça sıçrayabilir. Etkili servisler, yeşil toprakta hala yararlı olabilse de, sert zeminlerde olduğu gibi önemli bir silah değildirler.
Toprak kortlardaki ayak çalışması (footwork), sert kortlarda olduğundan biraz daha zordur. Toprak kort üzerinde ani doğrultu değişiklikleri aşırı derecede zordur. Genellikle çabuk yön değişiklikleri kayma ile sonuçlanır ve gecikmeye neden olurlar.
  Çoğu toprak kort oyuncuları, vuruşları sırasında kayarlar. Bu kötü değildir ama gerekli de değildir. Toprak kort üzerinde topa doğru koşarken vuruş yapmak mümkündür. Kayma hareketinde, vuruş sonrasında doğrultu değiştirme için durma göz önüne alındığında bir parça avantaj vardır ama bu kayarak vuruş yapmayı gerekli ya da faydalı hale getirecek kadar değildir. Kendim, önceden bu şekilde kayarak vuruş yapmayı öğrendimse de daha sonra bu pratiği terk ettim. İyi düzenlenmemiş ve bakımı yapılmamış bir toprak kort üzerine kayarak vuruş yapma sırasında ufak çukurcuklara ya da sıkılaşmış bir bölgeye rasgelerek düşmek ya da bilek burkulması gayet olağandır.
   Giydiğiniz ayakkabının türü, toprak korta ayak basışınızda büyük fark yaratabilir. Çoğu üretici, özellikle toprak üzerinde oynamak için tenis ayakkabısı tasarlamış ve satmaktadırlar (sık sık, bu modelleri popüler bir modelin farklı farklı bir taban deseni ile üretilmiş şeklidir.) Altları aşınmış ayakkabılar giyerseniz, toprak üzerinde elbetteki iyi hareke edemezsiniz. Son olarak, her bir sayı sonrasında ayakkabılarınızın altında biriken toprağı silkelemek isteyeceksiniz. Toprak kort üzerinde tutunabilecek ayakkabı desenini isterken, bu desenin kayarak vuruş yapmanıza da engel olmamasını isteyeceksiniz.
   Toprak kortlar, oyunun aşınmasını gösteririler. Siz oynadıkça,kort üzerinde izler,oluklar, yumuşak noktalar, tozlu bölgeler, vb. oluşacaktır. Bu yüzden profesyonel turnuvalarda oyun değişimlerinde kortun yüzeyini süpüren görevliler bulunur. Bu, genellikle rekreasyonel ya da yerel turnuva oyuncuları için olanaksızdır. Bununla birlikte bu tür kort düzensizlikleri için gözünüzü açık tutmalısınız. Bu yerleri gördükçe, ayağınızla düzeltmeye çalışmayı deneyin. Eğer top böyle bir yere rastlarsa, önceden belirlenemez bir biçimde sekeceğinden, büyük bir olasılıkla puan kaybedeceksiniz.
   Toprak, teniste sıçrama izlerinden yaralanılarak topun içeride mi , dışarıda mı olduğuna karar verebileceğiniz tek zemin türüdür. Hatırlayın, eğer topun bıraktığı iz, çizgiye herhangi bir şekilde değiyorsa (çizgi ile işaret arasında görülebilir bir boşluk yoksa ) top içeridedir. Bununla birlikte, işaretleri doğru okumayı bilmeyen bir çok oyuncu sebebiyle tartışmalar çıkabilir. Ben tenisin altın kuralını kullanırım. Eğer şüphe varsa, top her zaman içeridedir!
   Son olarak, toprak kortlardaki çizgiler, yerlerine çivilerle tutturulmuş plastik şeritlerdir. Top, bu çizgilerin üzerine rasgeldiğinde, top çok fazla sıçrar. Bu çizgiler üzerindeki çivilerin yerlerinden çıkmamış olmamalarına dikkat edin. Bu yüksek duran çiviler, inanılmaz top sıçramalarına yol açabilirler. Genellikle toprak kortta oynayacaksam, yanımda daima bir çekiç bulundururum.
Şimdi, toprak kortun bazı temel niteliklerini anlayacaksınız, hadi bu yüzey üzerinde kazanmak için nasıl oynamak gerektiğinden söz edelim. İşte bazı temel bilgiler...
   1. Yüksek sıçrayan, derin top spin vuruşlar, toprak üzerinde normdur. Eğer profesyonel oyuncuların, toprak kortlarda oynarken arka çizginin niçin 2,3 metre gerisinde durduğunu merak ediyorsanız, bu onların toprak kort üzerinde rakibi gerçekten de arka çizginin arkasında tutmanın mümkün olmasındandır. Arka çizginin arksında duran bir oyuncunun, sizi kolaylıkla alt edemez. Sayı alıcı vuruşlar (winners) söz konusu değildir ve uygun açılarla vuruş yapmak, çok çok nadirdir. Bu yüzden toprak üzerinde topun karşılıklı uzun sürelerle gidip gelmesi (rallys) çok olağandır.
   2. Toprak kort üzerinde servis-vole en iyi tanımıyla zordur. (bu Har-Tru için daha az doğrudur.) Birincisi, ağa çok hızlı yaklaşmak, zemine sağlam basarak ani hareket etmenin olanaksızlığı nedeniyle mümkün değildir. İkincisi, rakip zeminin yavaş olması sebebiyle, toparlanarak vuruşunuzu karşılayarak, bir passing-shot göderebilmek için çok daha fazla zamana sahiptir. Rakibiniz için lob atmak da daha kolaydır. Çünkü, top önünde daha fazla sıçrayacaktır. Tüm bunları söyledikten sonra, aklınızdan Fred Stollen'in French Open'ı kazandığını da çıkarmayın. Öyleyse, toprakta da servis vole oynamak mümkündür. Bence esas fark, gerçekte serviste yatmaktadır. Toprak kort üzerinde servis-vole oynamak için çok iyi bir kick-serve atabilmeniz gerekir. Bu servis, size ağa yaklaşacak kadar zaman kazandıracak, buna ilaveten servisinizin rakip alana düştükten sonra sıçraması, çoğunlukla rakibin zayıf bir karşılamasıyla sonuçlanacaktır. Hızlı düz servisler, toprak kort üzerinde servis-vole oyuncusu için dezavantajdır. Kesik servisler faydalıdır ama rakibiniz bunları atmakta olduğunuzu çabucak sezeceği için çok sık kullanamazsınız. 
   3. Kesik,(slice) toprak üzerinde çok faydalıdır. Ama aynı şekilde, sık sık yapılırsa, rakip anlayacağından fileye yaklaşarak önlem alabilir. Bunların %70 lik hız (pace) ile atılması gerekir. Rakibini, topu kaldırmak zorunda kalacak ve hızın yokluğu bu işi daha da güç hale getirecektir.
   4. Açılar, toprak üzerindeki oyunun adıdır. Servis çizgilerini ve yan çizgilerin birleşim noktalarına atılan keskin crosscourt(kort çaprazı) toplar, önemli avantaj sağlarlar. Böyle bir vuruşa sahip olamayabilirsiniz ama toprak kort üzerinde yavaş hareket eden ve daha çok sıçrayan toplarla bu daha kolaydır. Burada anahtar, bu tür vuruşları yapabileceğiniz anları kaçırmamak için gözünüzü açık tutmaktır. Elbetteki, ara sıra atacağınız kısa toplar bu uzun vuruşların etkisini artıracaktır. Ama yine de rakibinizden gelen düz vurulmuş derin toplar, crosscourt açılı vuruşlar için en iyi adaylardır. Ne kadar çok sayıda ki 'yavaş' oyuncunun toprak kort üzerindeki toplara yetişebildiğini görerek şaşıracaksınız. Öyleyse, rakibin çıkartacağı topları vole ile karşılamaya da hazırlıklı olmalısınız.
   5. Drop shot'lar toplar üzerinde büyük bir silahtır. Uygun şekilde vurulduklarında, sadece ölürler. Bununla birlikte, yeteri kadar yükseğe sıçradıklarında, rakibiniz tarafından kolayca karşılanacaklardır. Toprak kort üzerinde drop shot vurmak, daha kolaydır çünkü hazırlanmak için daha fazla zamanınız vardır. Altın kuralı hatırlayın... hiçbir zaman derin bir kort pozisyonunda drop shot vurmayın. Bunun yerine, servis çizgisine yakın olmalısınız. Son olarak, eğer rakibini zarka çizginin gerisinde ise( 2 metreden daha çok ) attığı top henüz yükselmekte iken de drop shot atabilirsiniz. Kulağa zor geldiğini biliyorum ama, toprak kortta bunu yapmak daha kolaydır.
   6. Rakibinizin arkasına top göndermek, toprak kortlarda fazlasıyla yararlıdır. Eğer rakibiniz kortta köşeden köşeye koşuyorsa bile, topu arkasına vurmaktan korkmayın. Belirli bir yöne doğru koşmakta olduğundan yönünü değiştirip diğer tarafa yönelmesi, aşırı derece de zor olacaktır. Sert zeminde kolayca çevirebileceği topları, toprak kort üzerinde çevirmesi, eğer doğrultusunu da değiştirmesi gerekiyorsa, çok zordur.
   7. Sabır sadece bir değer değil toprak kortlarda aynı zamanda bir gerekliliktir. Toprak kortlarda puanlar, genellikle daha uzundur. (Har-Tru'da bu daha az doğrudur) Eğer kazanmak istiyorsanız, toprak kort üzerinde çok sayıda topa vurmalısınız. Bununla birlikte zinde bir oyuncu bile, kendisini toprak kort müsabakası sırasında bitkin bir halde bulabilir. Eğer böyle bir durumla karşılaşırsanız, rakibinize derin(kısa top sayı alıcılarını engellemek için), yüksek ve kortun ortasına ( açılı vuruşları engellemek için ) topları atın.
   8. Toprak kortta bir maçın bittiğine, asla zamanından önce karar vermeyin. Toprak, geri dönüşler için ideal bir ortamdır. Siz ya da rakibinizin maç gerçekten bitinceye kadar havlu atmasına hiç gerek yoktur. Toprak üzerinde sabrını koruyan ve dayanıklı oyuncu daima kazanır. Toprak üzerinde oynamak, zihinsel sağlamlığınızı arttırır. Yeter ki bir şans tanıyın.

   Toprak kortlarda oynamak, vuruşlarınızı mükemmelleştirmenize de yardım eder. Vuruşlarınızı hazırlamak için daha fazla zamanınız olması demek, iyi icra edilmiş bir vuruş yapma şansınızın da artması demektir. Bu sebepten, toprak kort tenis öğrenmek içinde en iyi zemindir diye düşünüyorum. Son olarak da, toprak yumuşak bir malzemedir ve vücudunuza karşı da yumuşaktır. Sert kortlar; eklemlerinizi, sırtınızı ve kaslarınızı fazlasıyla zorlarken, toprak kortlar özellikle ileri yaşlardaki oyuncular için mükemmeldir.



LBT/turbo-tennis.doc 08/1999